|
Aralarında
olağanüstü bir işbirliği olan arı ailesi, anaarı, işçi arı ve erkek
arıdan oluşur. Arı kolonisi, kuralları çok sıkı olan bir sosyal
düzen içinde birlikte yaşar. Hiç bir arı bu koloniden ayrı olarak
hayatını devam ettiremez.
Kolonide bir
kaç yüz erkek arı, binlerce işçi arı ve bir tek anarı bulunur. İşçi
arı sayısı mevsime göre 10.000 ile 100.000 arasında değişir. Her arı
ailesinin kendine özgü bir kokusu vardır. Bu yüzden dışarı çıkan her
arı kendi kovanına geri dönmek zorundadır. Yabancı kovana girmek
isteyen bir arıyı, nöbetçi arılar kokusundan tanıyarak içeri
almazlar ve ısrar etmesi halinde mücadele ederek onu öldürürler.
Anaarı
Her kovanda
bir tane anaarı bulunur. Kraliçe arı, bey arı, ece arı gibi değişik
isimler de verilir. Anaarının temel görevi yumurta yaparak arı
kolonisinin çoğalmasını, böylece neslinin devam etmesini
sağlamaktır.
Ana arı
görünüş olarak kovandaki diğer arılardan daha uzun ve gösterişlidir.
Zaman zaman erkek arılarla karıştırılır. Ana arının kanatları
erkeğinkinden kısa, vücudu daha narin olmakla birlikte; boyu daha
uzundur. En açık fark, kanatlarının vücudunun yaklaşık yarısı
uzunluğunda oluşudur. Vücudunun alt kısmı sarı, üstü ise diğer
arılara nazaran daha koyu bir renktedir.

Ana arı, işçi
arıların yaptıkları görevlerin hiçbirini yapmaz. Bacaklarında fırça
ve çiçek tozu kesesi yoktur. Dili de çiçeklerin balözünü emmeye
yetecek kadar uzun değildir. İğnesini ise insanlara saplayamaz,
yalnızca rakiplerini bertaraf etmek için kullanabilir.
Ana arı uzun
ömrü süresince oğul verme ve döllenme uçuşu hariç, kovandan dışarı
hiç çıkmaz.
Ana arı arı
kolonisi içinde döllenmiş yumurta yapabilme yeteneğine sahip tek
yaratıktır. Herhangi bir nedenden dolayı ölmesi ya da bu yeteneğini
kaybetmesi o koloninin yok olması anlamına gelir.
Aynı kovanda
iki anaarıya asla yer yoktur. Böyle bir şey olması halinde iki arı
arasında birisinin ölümüyle sonuçlanacak bir kavga başlar. Yalnızca
oğul mevsiminde işçi arılar ana arıların birbirlerini öldürmesine
izin vermezler.
Arı kolonisi
için hayati önem taşımasından ötürü, işçi arılar ana arının
etrafında adeta pervane olurlar. Onu büyük bir özveriyle korurlar ve
beslerler. Onun için kendilerini feda etmekten hiç çekinmezler. Ana
arı ağzını açar açmaz dört, beş işçi arı hemen onun ağzına bal
doldurur.

Anaarının
yumurta bırakma işlemi süreklidir. Hiç dinlenmez. Ana arı bir günde
oldukça yüksek sayıda yumurta bırakabilir. Bu sayı mevsiminde günde
3.000Õi bulur. Bu kadar yumurta kendi ağırlığının yaklaşık iki buçuk
katı kadardır.
İşçi Arı
İşçi arılar,
arı kolonisinin en kalabalık grubunu meydana getirirler. Mevsimine
göre sayıları 10.000 ile 100.000 arasında değişir. İşçi arı cinsiyet
olarak dişidir. Fakat yumurtlama gibi bir fonksiyonu yerine
getirmez.
Arı
kolonisinin faal olduğu ilkbahar ve yaz günlerinde bir işçi arının
ortalama ömrü 40-50 gündür. Daha çok kovan içinde geçen kış
mevsiminde 4-5 aya çıkar.
Bir kovandaki
işçi arısının çokluğu ve çalışkanlığı o kovanın gücünü ve verimini
gösterir. Bir işçi arı kendi ağırlığı kadar yükü taşıyabilecek
güçtedir.

Kovanın iç ve
dış işlerinin tümünü işçi arılar görürler. Aralarında yaşlarına göre
belirlenmiş sıkı bir işbirliği vardır. Daha kolay olan içişleri genç
işçi arılar, dışarıdaki işleri ise tecrübeli olan yaşlı işçi arılar
yapar.
Kovan içi
işler sırasıyla şunlardır:
-Petek gözlerini temizlemek.
-Yeni petek gözleri inşa etmek.
-Kovan içi temizliğini yapmak.
-İçeride ölen arıları dışarı atmak.
-Larvaları beslemek.
-Yavruların üşümesini engellemek için kovan içi ısısını sabit
tutmak.

-Dışarıdan
gelen işçi arıların ballarını teslim alarak peteklere yerleştirmek.
-Balın kıvamına gelip olgunlaşması için gereken önlemleri almak.
-Bal doldurulmuş olan petek hücresinin üzerine kapatmak.
-Özellikle sıcak olan günlerde kovan içi ısısını ve nem dengesini
sağlamak için kovan girişinde kanat çırparak hava sirkülasyonu
sağlamak.

-Kovanı dış
tehlikelerden korumak için kovan girişinde bekçilik yapmak.
-Ana arıyı beslemek ve ona yardımcılık yapmak.
-Kovan içindeki çatlakları ve gerektiğinde kovan girişini propolis
ile kapatmak.

Bir kovanda
daha çok tecrübe gerektiren ve daha tehlikeli olan dışarıdaki işler
ise şunlardır:
-Bal toplamak.
-Prepolis toplamak.
-Polen toplamak.
-Su taşımak
Erkek Arı
Vücut yapısı
olarak işçi arıdan büyük, ana arıdan küçük görünüşlüdür. Kovandaki
tek fonksiyonu ana arının döllenmesini gerçekleştirmektir. Bu
dölleme işi de sadece bir tek erkek arıya nasip olur. Genellikle
kışın kovanlarda erkek arı bulunmaz. İlkbaharda doğarlar ve sayıları
yaklaşık olarak 100 ile 500 arasında değişir.

Erkek arı dişi
arının yerine getirdiği bal, polen toplama ya da kovan içi
hizmetlerin hiçbirini yapamaz. Çünkü vücut yapısı bunlara uygun
değildir. İğnesi de yoktur bu yüzden sokucu özelliğe sahip değildir.
Dışarıda gezerek kendi karnını bile doyuramaz. İşçi arıların
getirdiği bal ve polenle beslenir. Sonbahar gelip bal mevsimi
bittikten sonra işçi arılar tarafından kovan dışına atılarak ölüme
terkedilirler.
kaynak :
aricilik.gen.tr
|